ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
86
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
ولى خبر ندارند كه أو شخصيت باهوشى است كه در أمور چنان نظر مىدهد كه گويا همه شنيدنيهاى آيندهء دور را هم اكنون مىشنود وديدنيهاى آن را هم مىبيند . ولى ناراحتيها وشكستها به لحاظ كوتاهى أصحاب أو پيش آمده است . ( 6489 - 6454 ) للّه درّ أبوهم : « خدا پدرشان را بيامرزد » اين جمله را عرب در مورد ستايش از امرى مىآورد . امام ( ع ) با اين جمله ، نسبتي را كه قريش به أو داده بودند كه در أمور جنگى آگاهى ومهارتى ندارد ردّ كرده وسپس در مقام سؤال برآمده وبه طريق انكار مىپرسد كه آيا بيناتر وپيشقدمتر از أو در جنگ كسى وجود داشته است ؟ وآن گاه حضور خود در جنگ وتحمّل كردن مشقّات آن را در بيشتر دوران عمر حتى پيش از ده سالگى تا پايان زندگى گواه صدق ادّعاى خود ذكر مىكند وروشن مىفرمايد كه بر خلاف وادعاى قريش سبب تباهى حال يارانش كم تجربگى أو در جنگ نيست بلكه علت اصلى توجّه نكردن آنها به چاره انديشيهاى آن حضرت است ودر اين مقام مىفرمايد : ولكن لا رأى لمن لا يطاع ، « كسى كه دستورش اجراء نشود انديشهاى ندارد » زيرا انديشهاى كه پذيرفته نشود به منزلهء انديشهاى بي اثر خواهد بود ، اگر چه درست وبجا باشد ، ونمونهء كامل اين ادّعا وجود مقدس آن حضرت است .